Het proces
In het oeuvre van Arjen zijn twee duidelijke stromingen herkenbaar, die parallel lopen aan de orde en de vloeibaarheid van de schepping:
De Organische Lijn: Intuïtie in Was
In deze collectie viert de vrije vorm hoogtij. Zonder vooropgezet plan of schets gaat de dialoog tussen de handen en de warme was zijn eigen weg. Het is een proces van pure intuïtie, waarbij lichaam en geest samenwerken om beeltenissen te laten ontstaan die pas tijdens het maken hun karakter onthullen. Spontaan, grillig en vol leven: het brons legt de essentie en de bezieling van het moment vast.
De Figuratieve Lijn: Ratio en Ritme
Tegenover de spontaniteit staat de figuratieve lijn, waarin de discipline van de technicus en de wetmatigheid zichtbaar worden. Elk werk in deze reeks begint aan de tekentafel. Vanuit een zorgvuldig uitgedacht lijnenplan en gedetailleerde schetsen worden klassieke vaasvormen en verfijnde sculpturen opgebouwd. Hier regeert de precisie: elk detail is gepland, elke structuur is met uiterste nauwkeurigheid in de was aangebracht.
Brons: een materiaal van kracht en karakter
Brons is een materiaal met een enorm uitdrukkingsvermogen. Het laat zich bewerken van zeer grof tot uiterst verfijnd, en kan door middel van verschillende patines* verscheidene kleuren voortbrengen. Verder kan brons worden geëmailleerd, verzilverd en verguld. Na het polijsten krijgt het metaal een prachtige, diepe goudachtige tot goudbruine gloed.
Brons laat zich gemakkelijk combineren met glas, steen en andere metalen. Kortom: een hoogwaardig materiaal dat talloze bewerkingen feilloos kan vastleggen met een monumentale uitstraling.
Elk materiaal heeft zijn specifieke eigenschappen aangaande structuur, samenstelling en uitstraling, en vraagt daarom om een eigen specifieke bewerkingsmethode. Zo laten klei en was zich gemakkelijk met de hand vormen, terwijl hout, steen en brons voornamelijk met professioneel gereedschap worden bewerkt.
Na de vormgeving van het origineel kan het omzettingsproces genaamd de cireperdue-methode (verloren-was-methode) zijn aanvang nemen. De eerste vereiste om deze methode toe te kunnen passen, is dat het model kan smelten of verbranden, zoals bij was en hout. Is het origineel gemaakt van klei of steen? Dan wordt hiervan eerst een flexibele mal gemaakt waarin vervolgens de was gegoten wordt.
Brons laat zich gemakkelijk combineren met glas, steen en andere metalen. Kortom: een hoogwaardig materiaal dat talloze bewerkingen feilloos kan vastleggen met een monumentale uitstraling.
Elk materiaal heeft zijn specifieke eigenschappen aangaande structuur, samenstelling en uitstraling, en vraagt daarom om een eigen specifieke bewerkingsmethode. Zo laten klei en was zich gemakkelijk met de hand vormen, terwijl hout, steen en brons voornamelijk met professioneel gereedschap worden bewerkt.
Na de vormgeving van het origineel kan het omzettingsproces genaamd de cireperdue-methode (verloren-was-methode) zijn aanvang nemen. De eerste vereiste om deze methode toe te kunnen passen, is dat het model kan smelten of verbranden, zoals bij was en hout. Is het origineel gemaakt van klei of steen? Dan wordt hiervan eerst een flexibele mal gemaakt waarin vervolgens de was gegoten wordt.
Van idee naar bronzen object
Stap 1 - Wasgieten
Nadat de mal gebruiksklaar is gemaakt, wordt er vloeibare was in gegoten. De was koelt af tegen de malwand en vormt zo de gewenste wanddikte. De overtollige, nog vloeibare was wordt uitgegoten. Zodra het wasmodel hard genoeg is, wordt het voorzichtig uit de mal gehaald.
Stap 2 - Wasmodel verfijnen
We hebben nu het origineel in was. Eventuele handmatige bewerkingen en verfijningen — zoals het aanbrengen van figuren, patronen of teksten — vinden in deze cruciale fase plaats.
Stap 3 - Voorbereiding vuurvaste massa
Na de esthetische bewerkingen wordt het wasmodel voorzien van kernsteunen en een technisch netwerk van aangiet-, ontluchtings- en afzuigkanalen.
Stap 4 - De vuurvaste massa
Het voorbereide wasmodel wordt in een stevige koker geplaatst, welke volledig wordt afgevuld met een speciale vuurvaste massa. Nadat deze massa is uitgehard, wordt de buitenmantel verwijderd. Het enige wat nu nog zichtbaar is, zijn de giet- en ontluchtingsopeningen.
Stap 5 - De uitstookoven
Het zware cilinderblok wordt in de uitstookoven geplaatst. Hier zal het na ongeveer 48 uur, bij een constante temperatuur van 600 graden Celsius, volledig schoonbranden. De was smelt eruit en verdampt; in het blok bevindt zich nu een exacte holte in de vorm van het model. Het blok wordt uitgeboord, uitgezogen en opgesteld in de gieterij.
Stap 6 - Bronsgieten (de smelt)
Alle blokken vuurvaste massa worden stabiel opgesteld en volgegoten met vloeibaar brons. Afhankelijk van de gekozen legering, ligt de giettemperatuur tussen de 1000 en 1150 graden Celsius.
Stap 7 - Het uitpakken
Na voldoende afkoeling van het brons wordt de vuurvaste massa rondom het metaal weggeslagen. Het ruwe bronzen object, inclusief de massieve giet- en ontluchtingskanalen, is nu voor het eerst zichtbaar.
Stap 8 - Metaalbewerking en ciseleren
De kanalen, kernsteunen en de ruwe giethuid worden vakkundig verwijderd. Nu volgen de zware bewerkingen om tot het gewenste eindresultaat te komen, zoals stralen, schuren, lassen, ciseleren*, frezen, vijlen, beitelen, drijven en polijsten.
Stap 9 - Patineren
Het patineren van brons is het op gecontroleerde wijze oxideren van het metaaloppervlak, waardoor een beschermende en esthetische toplaag (het patina) ontstaat. Dit proces versnelt de natuurlijke veroudering die normaal tientallen jaren duurt, waardoor het brons zijn specifieke diepe tinten krijgt: van klassiek bruin en groen tot intens blauw of dieprood.
Stap 9 - Patineren
Het patineren van brons is het op gecontroleerde wijze oxideren van het metaaloppervlak, waardoor een beschermende en esthetische toplaag (het patina) ontstaat. Dit proces versnelt de natuurlijke veroudering die normaal tientallen jaren duurt, waardoor het brons zijn specifieke diepe tinten krijgt: van klassiek bruin en groen tot intens blauw of dieprood.
Stap 1 - Schetsen
Stap 2 - Lijnenplan
Stap 3 - Mal maken
Stap 4 - Hout draaien
Het Moment van Creatie: Adem en Vuur
Deze actiefoto uit het atelier toont de geboorte van een unicaat uit de collectie Brons & Glas. Dit is het exacte moment waarop de wetten van de natuurkunde en het artistieke wetmatigheden samenkomen. Het glas, verhit tot ruim 1000°C, is vloeibaar en kwetsbaar.
Via de blaaspijp brengt de glasblazer de menselijke adem met uiterste precisie in, waardoor het glas uitzet en zich met grote kracht nestelt in de bronzen huls. Het brons biedt de structuur en de begrenzing, terwijl de ingeblazen bezieling vorm en transparantie geeft. Het is een intens samenspel tussen het vloeibare glas, de begrenzing het metaal en de adem—gestold in de tijd.
Via de blaaspijp brengt de glasblazer de menselijke adem met uiterste precisie in, waardoor het glas uitzet en zich met grote kracht nestelt in de bronzen huls. Het brons biedt de structuur en de begrenzing, terwijl de ingeblazen bezieling vorm en transparantie geeft. Het is een intens samenspel tussen het vloeibare glas, de begrenzing het metaal en de adem—gestold in de tijd.